5 Ưu điểm khi in Sổ tay, Tờ rơi Kỹ năng số học đường

Trong bối cảnh học sinh ngày càng sử dụng điện thoại, Internet, mạng xã hội và các công cụ AI, việc trang bị kỹ năng số an toàn, chủ động và có trách nhiệm trở thành một nội dung quan trọng trong giáo dục. 

Nhà trường, địa phương và các đơn vị giáo dục hiện nay có thể sử dụng nhiều hình thức để truyền thông về kỹ năng số cho học sinh như website, mạng xã hội, video, infographic, các nền tảng trực tuyến... Đây là những kênh có ưu điểm về tốc độ và khả năng tiếp cận.

Tuy nhiên, thông tin được đăng tải online không đồng nghĩa với việc học sinh sẽ chủ động đọc và ghi nhớ. Một nội dung xuất hiện trên màn hình có thể nhanh chóng bị bỏ qua bởi rất nhiều thông tin khác.

Với những kiến thức cần học sinh đọc, hiểu, ghi nhớ và hình thành thói quen, việc có một tài liệu được thiết kế trực quan và phát trực tiếp đến tay các em vẫn mang lại giá trị rất thiết thực.

Đó là lý do Sổ tay, Tờ rơi, Tờ gấp Kỹ năng số học đường vẫn là những ấn phẩm cần thiết trong các chương trình tuyên truyền, giáo dục kỹ năng số cho học sinh.

1. Đưa thông tin trực tiếp đến tay học sinh

Một trong những hạn chế của truyền thông trực tuyến là phụ thuộc vào việc người xem có nhìn thấy và chủ động tiếp nhận nội dung hay không.

Một bài viết trên website, một bài đăng trên mạng xã hội hoặc một video có thể được truyền tải đến rất nhiều người, nhưng học sinh có thể chỉ lướt qua trong vài giây.

Trong khi đó, một cuốn Sổ tay Kỹ năng số được phát trực tiếp cho từng học sinh sẽ trở thành một tài liệu cụ thể mà các em có thể cầm, đọc và sử dụng.

Các nội dung quan trọng có thể được trình bày ngắn gọn như:

• Bảo vệ thông tin cá nhân.
• Bảo vệ tài khoản và mật khẩu.
• Không bấm vào đường link đáng ngờ.
• Nhận biết các hình thức lừa đảo trực tuyến.
• Ứng xử văn minh trên mạng xã hội.
• Phòng tránh bắt nạt và nội dung xấu trên Internet.
• Kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ.
• Sử dụng AI an toàn và có trách nhiệm.

Khi tài liệu được đặt ngay trong cặp sách, bàn học hoặc lớp học, học sinh không cần phải tìm kiếm trên Internet mới có thể tiếp cận những kiến thức này.

Đây là ưu điểm rất rõ của ấn phẩm in: thông tin được đưa trực tiếp đến đúng đối tượng cần tiếp nhận.

2. Hình ảnh trực quan giúp học sinh dễ hiểu, dễ nhớ

Kỹ năng số là một lĩnh vực tương đối rộng và có nhiều khái niệm không dễ giải thích cho học sinh nếu chỉ sử dụng văn bản.

Vì vậy, cách trình bày có vai trò rất quan trọng.

Thay vì đưa một đoạn văn dài về nguy cơ lừa đảo trực tuyến, Tờ rơi có thể sử dụng một tình huống minh họa:

“Bạn nhận được tin nhắn thông báo trúng thưởng và yêu cầu bấm vào đường link. Bạn sẽ làm gì?”

Sau đó đưa ra những lựa chọn đơn giản:

DỪNG LẠI → KHÔNG BẤM → KIỂM TRA → BÁO NGƯỜI LỚN

Cách thể hiện bằng hình ảnh, biểu tượng, màu sắc, tình huống và thông điệp ngắn sẽ giúp học sinh tiếp nhận thông tin nhanh hơn.

Đặc biệt với học sinh Tiểu học và THCS, một hình ảnh trực quan có thể dễ nhớ hơn rất nhiều so với một trang văn bản dài.

Vì vậy, khi xây dựng Sổ tay, Tờ rơi Kỹ năng số, nội dung cần được chuyển hóa thành những thông điệp đơn giản, gần gũi với cuộc sống và phù hợp với độ tuổi của học sinh.

3. Có thể đọc lại nhiều lần và sử dụng lâu dài

Một bài đăng trên mạng xã hội có thể xuất hiện hôm nay nhưng nhanh chóng bị thay thế bởi hàng trăm nội dung mới.

Một video tuyên truyền có thể được xem một lần rồi bỏ qua.

Trong khi đó, một cuốn sổ tay được in và phát cho học sinh có thể được sử dụng trong suốt năm học.

Khi gặp một vấn đề, học sinh có thể mở lại để xem.

Khi giáo viên tổ chức một tiết sinh hoạt về an toàn Internet, cuốn sổ tay có thể trở thành tài liệu tham khảo.

Khi phụ huynh muốn tìm hiểu những nội dung mà con đang được hướng dẫn ở trường, tài liệu có thể được mang về nhà để cùng đọc.

Đây chính là điểm khác biệt quan trọng giữa một nội dung truyền thông và một sản phẩm truyền thông hữu hình.

Sổ tay không chỉ truyền tải thông tin tại một thời điểm mà có thể trở thành tài liệu đồng hành cùng học sinh trong quá trình học tập và sử dụng công nghệ.

4. Dễ triển khai trong các hoạt động giáo dục và tuyên truyền

Sổ tay, Tờ rơi, Tờ gấp và Áp phích có thể được sử dụng linh hoạt trong nhiều hoạt động của nhà trường và địa phương.

Chẳng hạn:

• Sinh hoạt dưới cờ.
• Sinh hoạt lớp.
• Hoạt động ngoại khóa.
• Chuyên đề về an toàn Internet.
• Tuần lễ chuyển đổi số.
• Các chương trình giáo dục kỹ năng cho học sinh.
• Hoạt động tuyên truyền phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh.
• Các chương trình truyền thông của địa phương dành cho trẻ em và thanh thiếu niên.

Một bộ ấn phẩm được thiết kế thống nhất có thể giúp chương trình tuyên truyền chuyên nghiệp và dễ triển khai hơn.

Giáo viên có thể sử dụng từng tình huống trong Sổ tay để trao đổi với học sinh.

Tờ rơi có thể phát đến từng em.

Áp phích có thể được đặt tại lớp học, thư viện, khu vực sinh hoạt chung.

Như vậy, thông điệp không chỉ xuất hiện trên Internet mà còn hiện diện trong chính môi trường học tập của học sinh.

5. Kết hợp hiệu quả với truyền thông online

Nói rằng ấn phẩm in quan trọng không có nghĩa là thay thế truyền thông online.

Ngược lại, cách hiệu quả nhất là kết hợp cả hai hình thức.

Một Sổ tay hoặc Tờ rơi hoàn toàn có thể tích hợp mã QR để học sinh quét và tiếp tục tìm hiểu thông tin trên môi trường số.

Ví dụ:

Sổ tay in
↓
Học sinh đọc tình huống
↓
Quét QR Code
↓
Xem video minh họa
↓
Tham gia câu hỏi hoặc mini game
↓
Tìm hiểu thêm tài liệu trực tuyến

Khi đó, ấn phẩm in đóng vai trò điểm tiếp xúc trực tiếp, còn môi trường online giúp mở rộng nội dung và tăng tính tương tác.

Đây là mô hình đặc biệt phù hợp với giáo dục kỹ năng số:

Ấn phẩm in để đọc - hiểu - ghi nhớ; môi trường số để tương tác - thực hành - tìm hiểu thêm.

Nội dung cần phù hợp với từng cấp học

Một điểm quan trọng khi xây dựng ấn phẩm Kỹ năng số học đường là không nên sử dụng một nội dung giống nhau cho tất cả học sinh.

Với Tiểu học, nội dung nên đơn giản, nhiều hình ảnh và tập trung vào những kỹ năng cơ bản như sử dụng thiết bị an toàn, bảo vệ thông tin cá nhân, không trò chuyện với người lạ, không bấm vào đường link lạ...

Với THCS, có thể mở rộng sang nhận biết tin giả, lừa đảo trực tuyến, bắt nạt trên mạng, bảo vệ tài khoản, ứng xử trên mạng xã hội và kiểm chứng thông tin.

Với THPT, nội dung có thể chuyên sâu hơn về AI, Deepfake, quyền riêng tư, dấu vết số, bản quyền, kiểm chứng thông tin và trách nhiệm khi sử dụng công nghệ.

Nhờ đó, mỗi ấn phẩm không chỉ đúng về nội dung mà còn đúng với khả năng tiếp nhận của từng nhóm học sinh.

Không phải cứ có thông tin online là học sinh sẽ đọc

Đây là vấn đề cần được nhìn nhận một cách thực tế.

Học sinh hiện nay tiếp xúc với rất nhiều nội dung trên Internet. Nhưng chính vì lượng thông tin quá lớn nên khả năng một nội dung tuyên truyền được chú ý và ghi nhớ lâu dài không phải lúc nào cũng cao.

Một thông điệp về kỹ năng số có thể được đăng trên website của trường, chia sẻ trên mạng xã hội hoặc gửi qua nhóm lớp. Nhưng nếu học sinh không chủ động đọc thì mục tiêu tuyên truyền vẫn khó đạt được.

Trong khi đó, khi một cuốn Sổ tay được phát tận tay, một Tờ rơi được đưa đến từng học sinh hoặc một Áp phích được đặt ngay tại lớp học, khả năng tiếp xúc với thông tin sẽ khác.

Đặc biệt, những kỹ năng như không chia sẻ mật khẩu, không cung cấp thông tin cá nhân, nhận biết lừa đảo, kiểm chứng thông tin hay sử dụng AI có trách nhiệm cần được nhắc lại thường xuyên để hình thành thói quen.

Vì vậy, ấn phẩm in không phải là một hình thức truyền thông lỗi thời, mà vẫn là một công cụ hữu ích khi mục tiêu là đưa kiến thức đến tận tay người học.

VietnamMedia - Biên soạn nội dung, thiết kế và in ấn trọn gói

Để một ấn phẩm Kỹ năng số thực sự hiệu quả, việc in đẹp là chưa đủ. Nội dung cần đúng, cách thể hiện cần phù hợp và sản phẩm cuối cùng phải thuận tiện để học sinh sử dụng.

VietnamMedia cung cấp giải pháp biên soạn nội dung - thiết kế - in ấn trọn gói các ấn phẩm Kỹ năng số học đường, từ:

Tờ rơi - Tờ gấp - Áp phích - Sổ tay - Cẩm nang Kỹ năng số & AI

Sản phẩm có thể được xây dựng theo từng cấp học, từng chủ đề và mục tiêu tuyên truyền, với cách trình bày trực quan, dễ đọc và phù hợp với học sinh.

Kết luận

Trong giáo dục kỹ năng số, truyền thông online và ấn phẩm in không nên được xem là hai lựa chọn thay thế nhau.

Online giúp thông tin lan tỏa nhanh.

Ấn phẩm in giúp thông tin đến tận tay học sinh, được đọc trực tiếp, có thể xem lại và ghi nhớ lâu hơn.

Đặc biệt với những nội dung hướng tới việc hình thành kỹ năng và thói quen, sự kết hợp giữa Sổ tay, Tờ rơi, Tờ gấp, Áp phích và truyền thông trực tuyến sẽ tạo nên một hệ thống tuyên truyền đa dạng, thiết thực và phù hợp với môi trường học đường.

Kỹ năng số hôm nay - Năng lực số cho tương lai.