Đoàn thanh niên Xã/Phường số hóa địa chỉ đỏ: Lưu giữ và phát huy giá trị văn hóa

Số hóa địa chỉ đỏ là cụm từ ngày càng quen thuộc đối với các cấp chính quyền, địa phương và tổ chức Đoàn trong những năm gần đây. Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia được đẩy mạnh, việc số hóa thông tin, tư liệu về các di tích, hiện vật gắn liền với lịch sử cách mạng Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa lưu trữ mà còn góp phần quan trọng trong giáo dục truyền thống, quảng bá văn hóa và phát triển du lịch địa phương. Đây chính là hành trình bền bỉ nhằm lưu giữ và phát huy giá trị văn hóa - lịch sử, để những giá trị ấy không bị mai một theo thời gian.

 

Số hóa địa chỉ đỏ là quá trình ứng dụng công nghệ số để chuyển đổi các tư liệu, hình ảnh, thông tin về những địa điểm lịch sử cách mạng (địa chỉ đỏ) sang định dạng số, cho phép lưu trữ, quản lý, khai thác và chia sẻ trên môi trường internet.

Địa chỉ đỏ bao gồm các di tích lịch sử, văn hóa liên quan đến các sự kiện cách mạng, kháng chiến; các địa điểm đã được xếp hạng di tích cấp quốc gia, quốc gia đặc biệt, cấp tỉnh/thành phố hoặc được UBND các cấp công nhận và gắn biển địa điểm lịch sử cách mạng.

Thực tế, nhiều người cho rằng số hóa là quá trình phức tạp, đòi hỏi công nghệ cao và chi phí lớn. Tuy nhiên, việc tạo mã QR cho một địa chỉ đỏ, tích hợp thông tin thuyết minh, hình ảnh, video cũng đã được xem là một hình thức số hóa hiệu quả, phù hợp với điều kiện của nhiều địa phương, Đoàn xã/phường.

2.1. Công trình số hóa địa chỉ đỏ tại Hà Nội

Tại Hà Nội, công trình số hóa địa chỉ đỏ đã được triển khai và ra mắt giai đoạn 1 với nhiều kết quả tích cực. Người dân và du khách chỉ cần sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR tại điểm di tích là có thể tiếp cận đầy đủ thông tin lịch sử, hình ảnh và tư liệu liên quan.

Trong giai đoạn đầu, Hà Nội đã triển khai số hóa 322 địa chỉ đỏ, kết hợp công nghệ hình ảnh 360 độ để xây dựng tour tham quan thực tế ảo. Việc tích hợp dữ liệu đồng bộ giúp công tác lưu trữ, quản lý và quảng bá giá trị văn hóa - lịch sử Thủ đô trở nên thuận tiện, hiện đại và hiệu quả hơn.

2.2. Mô hình số hóa địa chỉ đỏ bằng tranh ký họa

Một mô hình sáng tạo khác là số hóa địa chỉ đỏ thông qua tranh ký họa. Xuất phát từ những nhóm sinh viên yêu hội họa từ năm 2017, mô hình này kết hợp nghệ thuật truyền thống với công nghệ số nhằm lưu giữ hình ảnh di tích, danh lam thắng cảnh và các địa chỉ đỏ trên cả nước.

Những bức tranh ký họa sau khi được số hóa không chỉ nâng cao chất lượng lưu trữ mà còn dễ dàng chia sẻ trên các nền tảng số và mạng xã hội. Qua đó, mô hình góp phần lan tỏa giá trị lịch sử - văn hóa, đồng thời tạo cảm hứng cho giới trẻ chủ động tìm hiểu, học tập lịch sử dân tộc theo cách gần gũi, sinh động hơn.

2.3. Số hóa địa chỉ đỏ tại Đà Nẵng

Thành Đoàn Đà Nẵng đã triển khai công trình thanh niên “Số hóa địa chỉ đỏ năm 2023”, góp phần tuyên truyền, bảo tồn giá trị lịch sử và thúc đẩy du lịch cộng đồng.

Dự án đã số hóa 74/86 địa chỉ đỏ trên địa bàn thành phố, tích hợp dữ liệu vào mã QR và gắn tại các cơ quan, đơn vị, trường học. Đặc biệt, các nội dung thuyết minh được xây dựng, chuyển đổi thành dữ liệu số và tích hợp song ngữ, giúp du khách trong và ngoài nước dễ dàng tiếp cận thông tin lịch sử địa phương.

Việc đẩy mạnh số hóa địa chỉ đỏ mang lại nhiều giá trị thiết thực cho công tác bảo tồn, giáo dục và phát triển du lịch:

- Phát huy giá trị di sản văn hóa: Số hóa giúp lưu giữ lâu dài hình ảnh, tư liệu, hiện vật lịch sử; đồng thời đổi mới cách tuyên truyền, quảng bá giá trị di sản theo hướng hiện đại, sáng tạo.

- Quảng bá du lịch hiệu quả: Thông tin địa chỉ đỏ được đưa lên môi trường số giúp du khách dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu lịch sử - văn hóa địa phương, kể cả du khách quốc tế.

- Bảo tồn di tích bền vững: Việc tạo bản sao số giúp hạn chế tác động trực tiếp lên hiện vật, giảm nguy cơ hư hỏng, thất lạc do yếu tố thời gian và môi trường.

- Dễ dàng quản lý và cập nhật: Dữ liệu số cho phép ban quản lý nhanh chóng chỉnh sửa, bổ sung thông tin, thống kê và quản lý đồng bộ hệ thống địa chỉ đỏ.

- Tăng sức hấp dẫn trong giáo dục truyền thống: Thông qua hình ảnh trực quan, tour ảo, mã QR, đoàn viên, thanh thiếu niên và học sinh có thể tiếp cận lịch sử theo cách sinh động, tạo hứng thú học tập và tìm hiểu.

     

Số hóa địa chỉ đỏ đang trở thành xu hướng tất yếu, mở ra cách tiếp cận mới trong công tác bảo tồn di sản, giáo dục lịch sử và phát triển du lịch thông minh. Với sự chung tay của các cấp Đoàn, chính quyền và cộng đồng, hành trình lưu giữ và phát huy giá trị văn hóa - lịch sử dân tộc sẽ ngày càng lan tỏa sâu rộng và bền vững.

Công tác quản lý số hóa địa chỉ đỏ đang được triển khai mở rộng trên cả nước, nhiều địa phương dẫn đầu trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, AI, VR để tạo nên những cách tiếp cận thông tin mới về di tích phục vụ công tác giáo dục và phát triển du lịch địa phương. Hy vọng với những thông tin được chia sẻ về chủ đề số hóa địa chỉ đỏ này sẽ giúp ích cho bạn trong quá trình tìm hiểu.