Số hóa du lịch: Xu hướng khám phá mới bằng công nghệ

Du lịch ngày nay không còn đơn thuần là hành trình di chuyển từ điểm đến này sang điểm đến khác. Dưới tác động mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, số hóa ngành du lịch đang trở thành xu hướng tất yếu, mở ra không gian trải nghiệm mới - nơi du khách có thể khám phá, tương tác và cảm nhận điểm đến theo cách trực quan, linh hoạt và hấp dẫn hơn bao giờ hết.

1.1. Khái niệm số hóa ngành du lịch

Số hóa ngành du lịch là quá trình ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, quảng bá và tối ưu trải nghiệm du lịch cho du khách. Thông qua các nền tảng như thực tế ảo (VR), hình ảnh 360 độ, bản đồ số, ứng dụng di động và dữ liệu lớn, du khách có thể tiếp cận thông tin, trải nghiệm điểm đến và sử dụng dịch vụ du lịch mọi lúc, mọi nơi.

Không chỉ dừng lại ở hoạt động quảng bá, số hóa du lịch còn bao gồm việc chuyển đổi toàn diện chuỗi giá trị du lịch: từ tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, thanh toán, thuyết minh tự động cho đến quản trị, phân tích hành vi du khách và xây dựng sản phẩm du lịch thông minh.

1.2. Những đặc trưng nổi bật của số hóa ngành du lịch

-Ứng dụng di động và cổng thông tin du lịch thông minh: Cung cấp thông tin điểm đến, lịch trình, dịch vụ, đặt vé, đặt phòng và hỗ trợ du khách theo thời gian thực.

-Trải nghiệm thực tế ảo (VR) và hình ảnh 360°: Cho phép du khách tham quan, khám phá di tích, danh thắng, bảo tàng từ xa với góc nhìn chân thực, sinh động.

-Tour ảo và trải nghiệm số tương tác: Kết hợp hình ảnh, video, thuyết minh đa ngôn ngữ và nội dung tương tác giúp gia tăng thời gian trải nghiệm và mức độ ghi nhớ của du khách.

-Du lịch trực tuyến (Online Travel Services): Đặt vé máy bay, phòng khách sạn, tour tuyến, dịch vụ vận chuyển và thanh toán hoàn toàn trên nền tảng số.

-Hệ thống định vị và thực tế tăng cường (AR): Hỗ trợ dẫn đường, cung cấp thông tin tại chỗ, thuyết minh tự động và cá nhân hóa hành trình tham quan.

Trên thế giới, các doanh nghiệp và điểm đến du lịch đang đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ số nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách. Du lịch trực tuyến phát triển nhanh chóng với sự tham gia của nhiều nền tảng đặt dịch vụ, tour ảo và hệ sinh thái trải nghiệm số.

Tại Việt Nam, theo khảo sát của Vietnam Report năm 2022, 78,5% du khách lựa chọn đặt dịch vụ qua các ứng dụng du lịch như Traveloka, Booking.com; 56,9% qua website doanh nghiệp du lịch, trong khi hình thức đặt trực tiếp tại văn phòng đang dần giảm tỷ trọng.

Xu hướng thanh toán không tiền mặt cũng ngày càng phổ biến: 72,3% sử dụng thẻ ATM/Visa, 52,3% chuyển khoản ngân hàng và 46,2% qua ví điện tử. Điều này cho thấy hành vi du lịch đang dịch chuyển mạnh mẽ sang môi trường số.

Đón đầu xu thế, nhiều địa phương và doanh nghiệp du lịch tại Việt Nam đã tích cực triển khai các giải pháp công nghệ. Hà Nội là một trong những địa phương tiên phong với các nền tảng du lịch thông minh như Visit Hanoi, MyHanoi, tích hợp trợ lý du lịch ảo và dữ liệu số. Đến nay, thành phố đã số hóa dữ liệu cho 27 điểm đến, trong đó nhiều di tích tiêu biểu như Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã ứng dụng thuyết minh tự động, VR360, 3D, flycam, mapping… nhằm nâng cao trải nghiệm tham quan và mở rộng không gian du lịch số.

-Thúc đẩy phát triển ngành du lịch bền vững: Số hóa giúp nâng cao hình ảnh, thương hiệu điểm đến, tăng khả năng tiếp cận thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời giảm áp lực khai thác trực tiếp lên di tích và tài nguyên du lịch.

-Tiết kiệm thời gian và chi phí: Du khách và doanh nghiệp có thể tối ưu quy trình đặt dịch vụ, quản lý vận hành và truyền thông mà không bị giới hạn bởi không gian hay thời gian.

-Đa dạng hóa trải nghiệm du lịch: Tour ảo, trải nghiệm tương tác, sự kiện trực tuyến và nội dung số giúp mở rộng đối tượng tiếp cận, đặc biệt với khách quốc tế và thế hệ trẻ.

-Cập nhật thông tin nhanh chóng, chính xác: Dữ liệu số cho phép cung cấp thông tin tức thời, hỗ trợ du khách chủ động lên kế hoạch và điều chỉnh hành trình.

-Nâng cao trải nghiệm và mức độ hài lòng của du khách: Phân tích dữ liệu hành vi giúp cá nhân hóa dịch vụ, từ đó nâng cao chất lượng phục vụ và khả năng quay lại của du khách.

Trên phạm vi toàn cầu, Google Earth là ví dụ điển hình cho phép người dùng khám phá hàng nghìn địa danh trên thế giới thông qua nền tảng bản đồ số và hình ảnh vệ tinh chi tiết.

Tại Việt Nam, Hà Nội đã liên kết và thống nhất dữ liệu cho hơn 300 điểm du lịch trên địa bàn. Đặc biệt, Thanh đoàn Hà Nội phối hợp cùng các đơn vị công nghệ triển khai số hóa hơn 500 “địa chỉ đỏ”, tích hợp tour VR360 và thuyết minh tự động đa ngôn ngữ, góp phần giáo dục truyền thống và quảng bá du lịch lịch sử – văn hóa.

Đà Nẵng cũng là địa phương nổi bật với dự án Da Nang Fantasticity, xây dựng nền tảng tham quan ảo cho các điểm đến du lịch, đồng thời tiên phong ứng dụng chatbot du lịch thông minh, trở thành một trong những thành phố đầu tiên tại Việt Nam và Đông Nam Á triển khai công nghệ này.

Số hóa du lịch không chỉ là xu hướng nhất thời mà đã và đang trở thành động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của ngành du lịch. Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, việc ứng dụng các giải pháp công nghệ như VR360, bản đồ du lịch số, dữ liệu số và nền tảng thông minh sẽ giúp các địa phương, doanh nghiệp mở rộng không gian trải nghiệm, nâng cao giá trị di sản và tăng sức cạnh tranh trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế.